Türkiye’de tarım sektörünü yakından ilgilendiren mazot ve gübre destek ödemelerinin 2026 yılındaki durumu ve “Temel Destek” adı altında yapılan ödemelerin geleceği, çiftçilerin gündemindeki önemli konular arasında yer alıyor. Geleneksel doğrudan mazot ve gübre desteği uygulaması, yeni bir modelle yerini üretim odaklı bir yaklaşıma bırakmış durumda. Bu nedenle, eski sistemdeki gibi doğrudan bir mazot ve gübre desteği ödemesi 2026 yılında yapılmayacak.
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hayata geçirilen bu yeni modelle birlikte, çiftçilere yönelik destekler ürün bazlı hale getirildi. Artık çiftçiler, ürettikleri ürünleri sattıktan sonra, belirlenen destek miktarlarından faydalanacak. Bu dönüşümle birlikte, “Temel Destek” ödemeleri de yeni modelin bir parçası olarak ürün bazlı destek sistemine entegre edilmiş durumda. Yani, eski ayrı kalemler olarak bilinen destekler, üretim ve satış süreçlerine bağlı olarak ödenecek.
Yeni Destek Modeli Ne Getiriyor?
Tarım sektöründe verimliliği ve sürdürülebilirliği artırmayı hedefleyen yeni destek modeli, çiftçilerin üretim planlamasına ve ürün çeşitliliğine daha fazla odaklanmasını teşvik ediyor. Bu modelin temel taşları şunlardır:
- Ürün Bazlı Destek: Destekler artık toprağa veya doğrudan girdilere değil, üretilen ve satılan ürünün kendisine bağlanacak. Bu, hangi ürünün ekildiğine ve ne kadar verim alındığına göre destek miktarının belirlenmesi anlamına geliyor.
- Satış Sonrası Ödeme: Çiftçiler, ürettikleri ürünleri piyasaya arz ettikten ve satışlarını gerçekleştirdikten sonra destek ödemelerinden faydalanabilecek. Bu durum, üretimin pazara ulaşmasını ve satış döngüsünün tamamlanmasını teşvik ediyor.
- Kayıt ve Takip: Yeni sistem, tarımsal üretimin daha şeffaf ve izlenebilir olmasını sağlayacak. Çiftçilerin üretim ve satış kayıtlarını düzenli olarak tutması, desteklerden faydalanmaları için kritik önem taşıyor.
Desteklerden Kimler Faydalanabilir?
Yeni tarımsal destekleme sisteminden faydalanabilmek için çiftçilerin belirli şartları yerine getirmesi gerekiyor. En temel şart ise Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS) kayıtlı olmaktır. ÇKS kaydı, çiftçilerin tarımsal faaliyetlerini resmi olarak belgeleyen ve devlet desteklerinden yararlanabilmeleri için zorunlu olan bir sistemdir.
- ÇKS Kayıtlı Olmak: Tüm tarımsal desteklerden faydalanmak isteyen çiftçilerin, tarım arazilerini ve üretim bilgilerini Çiftçi Kayıt Sistemi’ne güncel olarak kaydettirmeleri şarttır.
- Üretim Beyanı: Çiftçiler, yeni modele göre gerçekleştirecekleri üretimleri Tarım ve Orman Bakanlığı’na bildirmekle yükümlüdür. Bu beyanlar genellikle e-Devlet üzerinden veya il/ilçe tarım müdürlükleri aracılığıyla yapılabilir.
- Satış Belgesi: Ürün bazlı desteklerde, ürünün satıldığına dair resmi belgelerin ibraz edilmesi gerekebilir. Bu, desteklerin gerçekten üretim yapan ve ürününü pazarlayan çiftçiye ulaşmasını sağlar.
Neden Bu Değişikliğe Gidildi?
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın bu yeni modele geçişteki ana hedefi, tarımsal desteklerin etkinliğini ve verimliliğini artırmaktır. Eski sistemde, desteklerin bazen doğrudan üretime yansımadığı veya belirli ürünlerin teşvik edilmesinde yetersiz kaldığı eleştirileri bulunuyordu. Yeni model ile birlikte, desteklerin doğrudan üretime ve piyasaya arz edilen ürüne odaklanması, kaynakların daha verimli kullanılmasına ve stratejik ürünlerin üretiminin teşvik edilmesine olanak tanıyacak.
Bu dönüşümün, Türkiye tarımının geleceği için önemli adımlardan biri olduğu ve çiftçilerin üretim stratejilerini bu yeni sisteme göre şekillendirmelerinin gerekeceği belirtiliyor. Çiftçilerin, güncel duyuruları ve uygulama esaslarını Tarım ve Orman Bakanlığı’nın resmî kanallarından takip etmeleri büyük önem arz etmektedir.
Mazot ve gübre desteği ne zaman yatacak 2026? Temel Destek ödemesi verilecek mi?
2026 yılında eski sistemdeki gibi doğrudan mazot ve gübre desteği ödemeleri yapılmayacak. Temel Destek ödemesi de ayrı bir kalem olarak değil, ürün bazlı yeni tarımsal destek modelinin bir parçası olarak, üretilen ve satılan ürün üzerinden ödenecektir.
