Türk tarım sektörünün merakla beklediği mazot ve gübre desteği ödemeleri ile ilgili takvim ve yeni dönem detayları netleşiyor. 2023 üretim yılına ait mazot ve gübre desteklerinin Şubat ayında ödenmeye başlanması bekleniyor. Toplamda 11.5 milyar TL’lik bu destekler, çiftçilere T.C. Kimlik numaralarına göre Ziraat Bankası aracılığıyla ulaştırılacak.
Ancak, tarım desteklerinde 2024 yılından itibaren önemli bir dönüşüm yaşanacak. Gıda ve tarım politikalarında stratejik bir adım olarak, ayrı ayrı mazot ve gübre desteği yerine, “Temel Destek” adı altında tek bir ödeme modeli devreye alınacak. Bu yeni sistem, ürün bazlı ve hasat sonrası ödeme prensibine dayanarak, desteklerin etkinliğini artırmayı hedefliyor.
2023 Üretim Yılı Mazot ve Gübre Destekleri Ne Durumda?
2023 üretim yılında Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS) kayıtlı olan ve mazot ile gübre desteğine hak kazanan çiftçiler için ödeme takvimi Şubat ayına işaret ediyor. Yaklaşık 11.5 milyar TL’lik bir bütçe ayrılan bu destekler, çiftçilerin tarımsal girdi maliyetlerini hafifletmeyi amaçlıyor. Ödemeler, T.C. Kimlik numarasının son hanesine göre belirlenen günlerde Ziraat Bankası hesaplarına yatırılacak.
Yeni Dönem: Temel Destek Modeline Geçiş Neden Yapılıyor?
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan 2024-2028 Tarım Destekleri Stratejik Planı ile tarım destekleme politikalarında köklü bir değişikliğe gidiliyor. Bu yeni yaklaşımın temel hedefleri şunlar:
- Gıda arz güvenliğinin sağlanması
- Yerel üretimin teşvik edilmesi
- İthalata bağımlılığın azaltılması
- Verimliliğin artırılması
- İklim değişikliğiyle mücadelede sürdürülebilir tarım uygulamalarının yaygınlaştırılması
- Su kaynaklarının verimli kullanılması
Bu plan kapsamında, 2024-2028 döneminde toplam 506 milyar TL tarımsal destek sağlanması öngörülüyor. Bu bütçenin yaklaşık 252 milyar TL’si Temel Destek ödemelerine ayrılacak.
Temel Destek Sistemi Nasıl İşleyecek?
Yeni “Temel Destek” modeli, 2024 üretim yılından itibaren geçerli olacak ve önemli değişiklikler içerecek:
- Ürün Bazlı Destek: Çiftçiler, ÇKS’ye kayıtlı arazilerinde ektikleri ürünlere göre dekara belirli oranlarda destek alacaklar.
- Hasat Sonrası Ödeme: En önemli değişikliklerden biri, destek ödemelerinin artık avans olarak değil, ürünün hasat edilip satışı gerçekleştikten sonra yapılması. Bu sayede desteklerin amacına uygun kullanılması ve kayıt dışılığın önüne geçilmesi hedefleniyor.
- ÇKS Kaydı Şartı: Destekten yararlanabilmek için çiftçilerin ÇKS’ye kayıtlı olmaları ve arazilerini doğru bir şekilde beyan etmeleri gerekecek.
- Doğru Ürün Deseni: Destekler, toprak ve iklim yapısına uygun ürün deseni oluşturulmasını teşvik edecek.
Temel Destek Miktarları ve Hesaplaması Nasıl Olacak?
2024-2028 dönemi için belirlenen Temel Destek miktarları, ürün gruplarına ve ek uygulamalara göre farklılık gösterecek:
- Ana Ürün Grupları: Tahıl, baklagil, endüstri bitkileri ve yağlı tohumlu bitkiler için dekara 200 TL destek sağlanacak.
- Yem Bitkileri: Yem bitkileri üretimi için dekara 150 TL destek verilecek.
- Nadas Alanları: Nadasa bırakılan araziler için ise dekara 50 TL destek öngörülüyor.
- Ek Destekler:
- Organik veya iyi tarım uygulamaları yapan çiftçilere ilave 100 TL/dekar.
- Küçük aile işletmeleri için ise ana ürün gruplarında (tahıl, baklagil vb.) ek 50 TL/dekar destek verilecek. Bu durumda, küçük aile işletmesi ve organik/iyi tarım yapan bir çiftçi tahıl için toplamda 350 TL/dekar destek alabilecek.
- İklim ve Bölge Farkları: Sulama imkanları ve iklim koşulları göz önünde bulundurularak, destek miktarlarında farklılaştırmalar yapılabilecek.
Bu yeni modelle, tarım desteklerinin daha şeffaf, hedefe yönelik ve verimli kullanılması, böylece Türkiye’nin tarımsal üretim potansiyelinin tam olarak değerlendirilmesi amaçlanıyor.
Mazot gübre desteği ne zaman ödenecek, takvim belli oldu mu?
2023 üretim yılı mazot ve gübre desteği ödemelerinin Şubat ayında başlaması beklenirken, 2024 yılından itibaren ayrı mazot ve gübre desteği uygulaması sona erecek. Yerine geçecek olan “Temel Destek” ödemeleri ise ürün bazlı ve hasat sonrası, Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS) kayıtlı araziler ve beyan edilen ürünler üzerinden yapılacak.
