Küresel piyasalar, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerin tırmanmasıyla birlikte petrol fiyatlarında potansiyel bir yükseliş beklentisiyle alarma geçti. Uzmanlar, bölgedeki tansiyonun daha da artması halinde ham petrol fiyatlarının %10 oranında artarak Brent petrolünü varil başına 90 dolar seviyesinin üzerine taşıyabileceği konusunda uyarıyor.
Özellikle ANZ Bank ekonomistleri Warren Patterson ve Daniel Hynes’in kapsamlı analizleri, bu senaryonun gerçekleşme ihtimalini güçlü bir şekilde ortaya koyuyor. Analistler, mevcut risk primi ve potansiyel arz kesintileri nedeniyle petrol piyasalarında ciddi bir volatilite öngörüyor. Bu potansiyel artış, halihazırda varil başına 84.50 dolar civarında seyreden Brent petrolü fiyatları için önemli bir sıçrama anlamına geliyor.
Neden Fiyatlar Yükselebilir? Gerilimin Kaynağı
Petrol fiyatları üzerindeki bu yukarı yönlü baskı, Orta Doğu’daki devam eden çatışmalardan ve özellikle İran’ın bölgedeki rolüne ilişkin endişelerden kaynaklanıyor. Uzmanlar, İsrail ile bölgedeki diğer aktörler arasındaki gerilimin artmasının, petrol arzını doğrudan etkileyebilecek ciddi sonuçları olabileceğine dikkat çekiyor.
- Doğrudan Saldırı Riski: En büyük endişelerden biri, İran’ın petrol altyapısına doğrudan bir saldırı düzenlenmesi ihtimalidir. Böyle bir senaryo, küresel petrol arzında ani ve büyük bir düşüşe yol açabilir.
- Hürmüz Boğazı Tehdidi: Dünya petrol ticaretinin kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nın abluka altına alınması veya güvenliğinin tehlikeye girmesi, petrol akışını ciddi şekilde aksatabilir. Bu boğazdan her gün milyonlarca varil petrol geçmektedir.
- Risk Primi: Jeopolitik belirsizlikler, yatırımcıların gelecekteki arz kesintilerine karşı kendilerini sigortalamak istemesi nedeniyle petrol fiyatlarına ek bir “risk primi” eklenmesine neden olmaktadır. Bu prim, fiili bir arz kesintisi olmasa bile fiyatları yukarı çekebilir.
Piyasaların Geçmiş ve Güncel Tepkisi
7 Ekim’den bu yana Orta Doğu’da yaşanan olaylar, petrol piyasalarında başlangıçta büyük bir tedirginlik yaratmıştı. İlk şokun ardından fiyatlar kısmen dengelenmiş olsa da, son dönemdeki olaylar ve artan gerilimler piyasaları yeniden hareketlendirdi. Son verilere göre, ham petrol fiyatları %0.7 ile %0.9 arasında bir yükseliş göstererek, potansiyel bir tırmanışın sinyallerini veriyor.
Uzmanlar Ne Diyor?
ANZ Bank ekonomistleri, “Petrol piyasasında var olan risk priminin, yakın gelecekte Orta Doğu’daki gerilimin daha da tırmanmasıyla önemli ölçüde artacağını” belirtiyor. Uzmanlar, bölgedeki tansiyonun kontrol altına alınamaması durumunda, başta Brent petrolü olmak üzere tüm ham petrol türlerinde ciddi bir yükselişin kaçınılmaz olacağını vurguluyor.
Sonuç olarak, küresel enerji piyasaları Orta Doğu’daki gelişmeleri yakından takip ederken, yatırımcılar ve tüketiciler için önümüzdeki dönemde petrol fiyatlarında yaşanabilecek olası bir %10’luk artış, ekonomik istikrar üzerinde önemli bir baskı oluşturabilir.
