Uzun süredir yükseliş trendiyle dikkat çeken ikinci el otomobil piyasasında rüzgar tersine döndü. Yüksek faiz oranları, kredi erişimindeki zorluklar ve spekülatif talebin sona ermesiyle birlikte, ikinci el araç fiyatları ortalama yüzde 3 ila 5 oranında gerilemeye başladı. Bu düşüş, bir zamanlar aylık yüzde 20-30’ları bulan fahiş artışların yaşandığı sektörde önemli bir dönüşümün sinyalini veriyor.
Son dönemde ikinci el otomobil piyasası, arz-talep dengesizliği, kurdaki yükseliş ve enflasyon beklentileriyle adeta bir yatırım aracı haline gelmişti. Ancak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın sıkı para politikası ve bankaların taşıt kredilerindeki kısıtlamaları, piyasanın yönünü değiştirdi. Araç alımında cazip kredi imkanlarının ortadan kalkması, tüketicinin alım gücünü düşürürken, birikimini araçta değerlendiren yatırımcıları da piyasadan çekmeye başladı.
Piyasada Ne Değişti?
Geçtiğimiz aylarda bir aracı almak için 6 aya kadar varan bekleme süreleri ve fiyatların sürekli artacağı beklentisi hakimdi. Şimdi ise durum tam tersine döndü. Sektör kaynaklarından edinilen bilgilere göre:
- Fiyat Gerilemesi: İkinci el araç fiyatlarında genel bir düşüş gözlemleniyor. Ortalama olarak yüzde 3 ile 5 arasında bir gerileme kaydedildi.
- Stok Artışı: Daha önce 3-5 gün gibi kısa sürelerde satılan araçlar, şimdi 15-20 gün veya daha uzun süreler boyunca bayilerde veya ilan sitelerinde bekliyor.
- Alıcı Davranışı: Tüketiciler, fiyatların daha da düşeceği beklentisiyle alımlarını erteliyor, piyasayı izlemeyi tercih ediyor.
- Spekülatif Talep Bitti: Yüksek enflasyon ve düşük faiz ortamında aracı bir yatırım aracı olarak gören spekülatif alımlar büyük ölçüde sona erdi.
Düşüşün Arkasındaki Nedenler
İkinci el otomobil piyasasındaki bu keskin dönüşün birden fazla nedeni bulunuyor:
- Yüksek Faiz Oranları: Taşıt kredisi faiz oranlarının astronomik seviyelere çıkması, krediyle araç almayı neredeyse imkansız hale getirdi. Bu durum, piyasadaki talebi ciddi şekilde baskıladı.
- Kredi Kısıtlamaları: Bankaların taşıt kredisi musluklarını kısması ve kullandırılan kredi miktarlarını azaltması, tüketicilerin finansman erişimini zorlaştırdı.
- Sıkı Para Politikası: TCMB’nin enflasyonla mücadele kapsamında uyguladığı sıkı para politikaları, piyasadaki genel likiditeyi azaltarak, alım gücünü ve yatırım eğilimlerini etkiledi.
- Piyasa Doygunluğu: Aşırı fiyat artışlarıyla birlikte oluşan “balon”un sönmeye başlaması, piyasanın doğal dengesine dönme çabası içinde olduğunu gösteriyor.
Sıfır Araç Piyasasının Etkisi
İkinci eldeki bu değişim, sıfır araç pazarını da dolaylı yoldan etkiliyor. Geçtiğimiz dönemde 6 aya kadar uzayan sıfır araç teslimat süreleri, şimdi ortalama 1 aya kadar inmiş durumda. Bu durum, ikinci eldeki fiyat düşüş baskısını daha da artırıyor. Bazı markaların sıfır araçlarda başlattığı kampanya ve indirimler de, ikinci el fiyatlarını aşağı çekici bir etki yaratıyor.
Beklentiler ve Gelecek
Sektör temsilcileri, piyasadaki bu gerilemenin bir düzeltme olduğunu ve fiyatların daha da düşebileceğini belirtiyor. Yıl sonuna kadar ikinci el otomobil fiyatlarında yüzde 10 ila 15 arasında ek bir düşüş yaşanabileceği öngörülüyor. Bu durum, hem bireysel alıcılar için fırsatlar yaratabilir hem de piyasanın daha sağlıklı ve öngörülebilir bir yapıya kavuşmasına yardımcı olabilir.
İkinci el otomobil piyasası, artık bir yatırım aracı olmaktan çıkıp, gerçek ihtiyaca yönelik bir pazar haline dönüşüyor. Bu durum, spekülatif hareketliliğin azaldığı, şeffaflığın arttığı ve fiyatların piyasa gerçekleriyle daha uyumlu olduğu bir dönemin başlangıcı olarak yorumlanıyor.
