ABD Yüksek Mahkemesi, Halkbank aleyhindeki davanın incelenmesi talebini reddederek, dosyayı esastan değerlendirilmek üzere ABD İkinci Bölge İstinaf Mahkemesi’ne iade etti. Bankadan yapılan açıklamada, 19 Nisan 2023 tarihinde verilen bu kararın davanın esasını değil, yargı yetkisine ilişkin bir itirazı ele aldığı ve Halkbank’ın egemenlik dokunulmazlığı savunmasının geçerliliğinin henüz karara bağlanmadığı vurgulandı.
Bu gelişme, Türkiye’nin kamu bankalarından Halkbank’ın ABD’de İran’a yönelik yaptırımları deldiği iddiasıyla karşı karşıya olduğu hukuk mücadelesinde önemli bir aşamayı işaret ediyor. Banka, Yüksek Mahkeme’nin kararının sürecin prosedürel bir adımı olduğunu ve davanın esasına ilişkin henüz bir hüküm içermediğini belirtti.
ABD Yüksek Mahkemesi Kararı ve Sürecin İşleyişi
Halkbank’a karşı ABD’de açılan davada, bankanın egemenlik dokunulmazlığına sahip olup olmadığı konusu uzun süredir tartışılıyordu. ABD İkinci Bölge İstinaf Mahkemesi, daha önce Halkbank’ın egemenlik dokunulmazlığı savunmasını reddetmiş ve yargılamanın yapılabilir olduğuna hükmetmişti. Banka, bu kararı ABD Yüksek Mahkemesi’ne taşımıştı.
19 Nisan 2023 tarihinde açıklanan Yüksek Mahkeme kararı, bankanın temyiz başvurusunu inceleme talebini kabul etmedi (certiorari’yi reddetti). Bu, Yüksek Mahkeme’nin davayı kendi gündemine almayı reddetmesi anlamına geliyor. Halkbank’tan yapılan bilgilendirmede, Yüksek Mahkeme’nin bu kararıyla davayı esastan değerlendirme yetkisini tekrar İkinci Bölge İstinaf Mahkemesi’ne devrettiği ifade edildi. Bu nedenle, davanın esası ve Halkbank’ın egemenlik dokunulmazlığına ilişkin nihai karar, bir üst mahkeme olan İkinci Bölge İstinaf Mahkemesi tarafından verilecek.
Halkbank’ın Savunması: Egemenlik Dokunulmazlığı Vurgusu
Halkbank, süreç boyunca ABD’de egemenlik dokunulmazlığına sahip olduğunu ve bu nedenle ABD mahkemelerinin banka hakkında yargı yetkisi bulunmadığını savunuyor. Banka tarafından yapılan açıklamada, Yüksek Mahkeme’nin kararının bu temel savunmayı ortadan kaldırmadığı, aksine egemenlik dokunulmazlığına ilişkin iddiaların yeniden değerlendirilmek üzere alt mahkemeye gönderildiği belirtildi.
- Yüksek Mahkeme Kararı: Karar, davanın esası hakkında değil, yargı yetkisi itirazı üzerinedir.
- Egemenlik Dokunulmazlığı: Halkbank, ABD mahkemelerinde yargılanamayacağını savunmaya devam etmektedir.
- Geçici Karar: Mevcut durum, hukuki sürecin devam ettiğini gösteren prosedürel bir adımdır.
Banka yönetimi, bu kararı “beklenen ve umut veren bir gelişme” olarak değerlendirirken, “Yüksek Mahkeme, İstinaf Mahkemesi’nin egemenlik dokunulmazlığına ilişkin nihai kararını bozmadı. Bu nedenle, İstinaf Mahkemesi’nin egemenlik dokunulmazlığına ilişkin nihai kararı verilene kadar Halkbank için önemli bir sonuç doğurmayacaktır.” açıklamasında bulundu. Banka, nihai kararın egemenlik dokunulmazlığı yönünde olacağına dair inancını koruduğunu da ekledi.
Bundan Sonra Ne Olacak?
Dava, Yüksek Mahkeme’nin kararı uyarınca yeniden ABD İkinci Bölge İstinaf Mahkemesi’ne dönecek. Bu mahkeme, Halkbank’ın egemenlik dokunulmazlığına ilişkin savunmalarını ve davanın esasına yönelik argümanları yeniden değerlendirecek. Halkbank, ulusal çıkarları ve kendi haklarını koruma konusundaki kararlılığını sürdüreceğini, hukuki sürecin tüm aşamalarını dikkatle takip ettiğini ve uluslararası hukuk çerçevesinde gerekli tüm adımları atmaya devam edeceğini kamuoyu ile paylaştı.
