Gayrimenkul piyasasında şeffaflığı artırmak ve manipülatif fiyat oluşumlarının önüne geçmek amacıyla Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan “Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik” kapsamında önemli bir adım atıldı. Yarın, 31 Ağustos 2023 Perşembe itibarıyla, satılık veya kiralık taşınmaz ilanları yalnızca yetki belgeli emlak işletmeleri ya da doğrudan mülk sahipleri tarafından yayımlanabilecek. Bu yeni düzenleme, emlak ilan platformlarında yetkisiz ve gerçek dışı ilanların önüne geçmeyi hedefliyor.
Borsa Haber olarak edindiğimiz bilgilere göre, yeni dönemde yetki belgesi bulunmayan emlakçılar veya mülkiyetini doğrulayamayan kişiler ilan veremeyecek. Bu karar, özellikle son dönemde fahiş fiyat artışlarına neden olduğu düşünülen “sahte” veya “hayalet” ilanların ortadan kaldırılması için kritik bir önem taşıyor.
Gayrimenkul İlanlarında Ne Değişiyor?
Yeni düzenleme ile gayrimenkul ilan süreçlerine köklü bir değişiklik geliyor. Artık ilan platformları, kendilerine iletilen tüm ilanları bir denetime tabi tutacak. İşte temel değişiklikler:
- Yetki Belgesi Zorunluluğu: Emlak işletmeleri, ilan girişi yaparken Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi numaralarını sisteme girmek zorunda kalacak.
- Mülk Sahibi Doğrulaması: Doğrudan mülk sahipleri tarafından verilen ilanlarda ise, ilanı veren kişinin mülkiyet bilgisi e-Devlet veya Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi (TAKBİS) üzerinden doğrulanacak. Bu doğrulama süreci, ilanı veren kişiye SMS yoluyla gönderilecek tek kullanımlık bir kod ile yapılacak.
- İlan İçerik Denetimi: İlanların adres, metrekare, oda sayısı ve satış/kira fiyatı gibi temel bilgileri sisteme girilerek, yetki belgesi ve mülkiyet bilgisiyle eşleştirilecek.
Neden Bu Düzenlemeye İhtiyaç Duyuldu?
Ticaret Bakanlığı’nın bu adımı atmasının temelinde, emlak piyasasında yaşanan bir dizi sorun yatıyor:
- Şişirilmiş Fiyatlar: Yetkisiz kişiler veya mükerrer ilanlar aracılığıyla piyasada gerçek dışı fiyat algısı yaratılması.
- Hayalet İlanlar: Var olmayan veya satışı/kiralaması mümkün olmayan gayrimenkullere ait ilanların yayımlanması.
- Profesyonellik Eksikliği: Gayrimenkul sektöründe standartların düşmesi ve tüketicinin mağdur edilmesi.
- Tüketici Koruma: Vatandaşların yanıltıcı ilanlarla karşılaşmasının engellenmesi ve güvenli bir alım-satım ortamının sağlanması.
Bakanlık yetkilileri, bu düzenlemenin piyasadaki arz-talep dengesini daha doğru yansıtarak, emlak fiyatlarındaki spekülatif artışların önüne geçilmesinde etkili olacağını belirtiyor.
Nasıl Bir İşleyiş Bekleniyor?
Yeni yönetmelik, ilan platformlarının sorumluluklarını artırıyor. İlanı veren emlak işletmesi, ilan sahibinin yetki belgesini sisteme girmekle yükümlü olacak. Mülk sahibi ise e-Devlet veya TAKBİS üzerinden mülkiyetini doğrulamadan ilan yayımlayamayacak. İlan platformları, bu bilgilerin doğruluğunu teyit etmeden ilanları yayına alamayacak.
İhlaller ve Cezalar
Yeni düzenlemeye uymayanlara ciddi cezalar uygulanacak. Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenen yaptırımlar şu şekilde:
- Yetki Belgesiz Kişilere: Yönetmeliğe aykırı ilan yayımlayan yetki belgesi olmayan gerçek veya tüzel kişilere 100.000 TL idari para cezası kesilecek.
- Yetki Belgeli İşletmelere: Yetki belgesi sahibi olmasına rağmen kurallara uymayan emlak işletmelerine ise 10.000 TL idari para cezası uygulanacak.
Sektörde Beklenen Etki
Bu düzenleme ile emlak piyasasında ilan sayısı düşse de, yayımlanan ilanların daha güvenilir ve gerçekçi olması bekleniyor. Sektördeki kayıt dışılığın azalması, yetkin emlak profesyonellerinin öne çıkması ve tüketicilerin alım-satım süreçlerinde daha sağlıklı bilgilerle hareket etmesi hedefleniyor. Orta ve uzun vadede ise, piyasadaki yapay fiyat şişirmelerinin sona ermesiyle konut fiyatlarında daha istikrarlı bir seyrin oluşabileceği öngörülüyor.
