ABD ekonomisi, 2013 yılının üçüncü çeyreğinde beklentilerin üzerinde bir performans sergileyerek yatırımcıları ve piyasaları şaşırttı. Ticaret Bakanlığı tarafından açıklanan verilere göre, ülkenin gayri safi yurt içi hasılası (GSYH) yıllıklandırılmış bazda %2,8 oranında büyüdü. Bu oran, piyasa beklentisi olan %2,0’ın oldukça üzerinde gerçekleşirken, bir önceki çeyrekte %2,5 olarak açıklanan ve değişmeden kalan büyüme hızını da geride bıraktı.
Açıklanan güçlü büyüme rakamları, Amerikan Merkez Bankası (Fed)’nın parasal genişlemeyi azaltma (tapering) kararı üzerindeki tartışmaları yeniden alevlendirdi. Veri, Fed’in ekonominin toparlandığına dair ikna edici sinyallerden biri olarak değerlendiriliyor ve bankanın varlık alımlarını düşürme zamanlamasını etkileyebilir.
Ne Oldu?
ABD Ticaret Bakanlığı, 2013 yılı üçüncü çeyreğine ilişkin ilk GSYH büyüme tahminini açıkladı. Buna göre:
- Üçüncü çeyrek GSYH büyümesi: %2,8 (yıllıklandırılmış bazda).
- Piyasa beklentisi: %2,0.
- İkinci çeyrek GSYH büyümesi: %2,5 (revize edilmedi).
- Birinci çeyrek GSYH büyümesi: %1,1 (revize edilmedi).
Bu sonuç, küresel ekonomideki yavaşlama endişelerinin sürdüğü bir dönemde ABD ekonomisinin sağlam bir temel üzerinde olduğunu gösteren olumlu bir işaret olarak yorumlandı.
Büyümede Hangi Faktörler Etkili Oldu?
Üçüncü çeyrekteki güçlü büyümenin ana tetikleyicisi, işletmelerin stoklarını artırması oldu. Ancak bunun yanı sıra birçok kalem de büyümeye pozitif katkı sağladı:
- İşletme Stokları: En önemli katkıyı sağlayarak büyümeyi yukarı çekti.
- Tüketici Harcamaları: Ekonominin lokomotifi olmaya devam etti ve büyümeye destek verdi.
- İhracat: Artış göstererek dış talebin canlı kaldığını gösterdi.
- Konut Yatırımları: İnşaat sektöründeki toparlanmanın devam ettiğini yansıttı.
- Gayrimenkul Dışı Sabit Yatırımlar: Şirketlerin yeni yatırımlarını sürdürdüğünü ortaya koydu.
Diğer yandan, büyümeyi aşağı çeken bazı unsurlar da mevcuttu:
- Devlet Harcamaları: Özellikle federal düzeydeki harcamalardaki düşüş, büyümeyi törpüledi.
- İthalat: Artış göstermesi, net ihracatın büyümeye katkısını azalttı.
Piyasalar Nasıl Tepki Verdi?
Büyüme verisinin beklentileri aşmasıyla piyasalarda ilk tepkiler belirginleşti:
- ABD Doları: Başta Euro ve Japon Yeni olmak üzere, önemli para birimleri karşısında değer kazandı. Güçlü ekonomik veri, Fed’in sıkılaştırma politikalarına daha erken başlayabileceği beklentisini güçlendirdi.
- Tahvil Piyasaları: ABD 10 yıllık tahvil faizleri, %2,76 seviyesine yükseldi. Bu durum, yatırımcıların daha az güvenli varlıkları tercih etmeye başladığına veya enflasyon beklentilerinin arttığına işaret edebilir.
- Hisse Senedi Piyasaları: Açıklama sonrası Dow Jones ve S&P 500 endeksleri ilk etapta yükselişe geçti. Ancak günün ilerleyen saatlerinde bu kazançlar silindi ve endeksler düşüşe geçti. Bu durum, güçlü büyümenin Fed’in parasal genişlemeyi azaltma kararına zemin hazırlayacağı ve bunun piyasalar için olumsuz olabileceği endişesini yansıttı.
Ne Anlama Geliyor? Fed İçin Sinyal Mi?
Üçüncü çeyrekteki güçlü büyüme rakamları, Fed’in “varlık alımlarını ne zaman ve hangi hızda azaltacağı” sorusunu daha da karmaşık hale getiriyor. Başkan Ben Bernanke ve diğer Fed yetkilileri, parasal genişlemenin azaltılması için ekonomide kalıcı ve güçlü bir toparlanma görmek istediklerini belirtmişlerdi. Bu veri, toparlanma yönünde önemli bir işaret olarak kabul edilebilir.
Ancak büyümenin büyük bir kısmının envanter birikiminden kaynaklanması, bu büyümenin sürdürülebilirliği konusunda bazı soru işaretlerini de beraberinde getiriyor. Eğer envanter birikimi talebi yansıtmıyorsa, gelecek çeyreklerde büyüme hızı yavaşlayabilir. Bu durum, Fed’in kararını verirken sadece manşet GSYH rakamına değil, aynı zamanda büyümenin alt bileşenlerine de dikkat edeceğini gösteriyor.
Piyasalar, Fed’in 17-18 Aralık’ta gerçekleşecek son toplantısından çıkacak kararları yakından takip edecek. Bu güçlü büyüme verisi, Fed’in parasal genişlemeyi azaltma kararını daha erken bir tarihe çekebileceği ihtimalini güçlendiriyor.
